De VN-Mensenrechtenraad heeft de schriftelijke verklaring van IHEU over religieuze registratie in de OIC-lidstaten (Organisatie van de Islamitische Conferentie) gepubliceerd. De verklaring documenteert het onvermogen van de OIC-lidstaten om het recht van hun burgers op vrijheid van godsdienst te handhaven, met specifieke voorbeelden in Egypte en Maleisië. IHEU roept alle staten op om wetten af te schaffen die burgers verplichten hun religie op officiële documenten te specificeren en alle burgers toe te staan vrijelijk van religie of overtuiging te veranderen, zonder discriminatie. IHEU roept met name de OIC-lidstaten ook op om een einde te maken aan de discriminatie van niet-moslims.
De verklaring, zoals gepubliceerd door de VN, kunt u hier bekijken (klik op het document om het te bekijken):
We hebben ook de tekst van de verklaring:
MENSENRECHTENRAAD Twaalfde zitting
Agendapunt 9
RACISME, RACIALE DISCRIMINATIE, VREEMDELING VAN VREEMDELING EN AANVERWANTE VORMEN VAN INTOLERANTIE: FOLLOW-UP EN UITVOERING VAN DE DURBAN-VERKLARING EN HET ACTIEPROGRAMMA
Schriftelijke verklaring ingediend door de Internationale Humanistische en Ethische Unie (IHEU), een niet-gouvernementele organisatie met een speciale consultatieve status
De secretaris-generaal heeft de volgende schriftelijke verklaring ontvangen, die wordt verspreid in overeenstemming met resolutie 1996/31 van de Economische en Sociale Raad.
[28 augustus 2009]
Religieuze registratie in OIC-lidstaten
Godsdienstvrijheid en het ICCPR
1. Het belang van godsdienstvrijheid kan niet genoeg worden benadrukt. De vrijheid van godsdienst of levensovertuiging is vastgelegd in artikel 18 van het Internationaal Verdrag voor Burgerlijke en Politieke Rechten (IVBPR), waarin paragraaf 18.2 stelt dat: “Niemand mag worden onderworpen aan dwang die zijn vrijheid zou aantasten om een religie te hebben of aan te nemen. of geloof van zijn keuze.”
2. Het is echter opmerkelijk dat bepaalde staten, en in het bijzonder lidstaten van de Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC), consequent hun verplichtingen om dit recht te handhaven niet zijn nagekomen, waardoor burgers die hun religie willen veranderen aan dwang worden onderworpen.
De vereiste om iemands religie officieel te registreren
3. We bespreken hier de vereiste in veel van deze staten om officieel iemands religie te specificeren, wat in strijd is met het recht op vrijheid van godsdienst of levensovertuiging, vastgelegd in het IVBPR. Wij nemen met bezorgdheid nota van gevallen waarin staten de vrijheid van een individu beperken om zijn of haar werkelijke religie op officiële documenten te vertegenwoordigen, en de legitimiteit in twijfel trekken van staten die van hun burgers eisen dat zij hun religieuze overtuigingen melden.
Koffers uit Egypte
4. De heer Mohammed Higazi is een Egyptenaar die op zijn officiële documenten wil laten vastleggen dat hij zich van de islam tot het christendom heeft bekeerd. Op 16-jarige leeftijd zijn alle Egyptenaren verplicht een identiteitskaart aan te vragen waarop hun religie staat vermeld als moslim, christen of joods. Deze kaarten zijn noodzakelijk voor vrijwel elk aspect van het leven, van bankzaken tot onderwijs en medische zorg.
Hoewel Higazi als moslim geboren is, is hij sinds zijn tienerjaren een praktiserend christen. Nu hij getrouwd is, wil hij dat zijn kind als christen wordt geregistreerd – iets wat alleen mogelijk is als hij de religie op zijn eigen identiteitskaart kan wijzigen naar christelijk. Higazi was de eerste persoon die als moslim geboren was en een verzoek indiende voor officiële erkenning van zijn bekering door de staat. De officiële erkenning van een dergelijke bekering was dus ongekend. Higazi diende zijn verzoek in op 2 augustus 2007 en kreeg op 29 januari 2008 geen toestemming om zich officieel te bekeren.<sup> 2 </sup> Ter rechtvaardiging beriep de rechter zich op de sharia om de bewering te staven dat men zich niet tot een 'oudere religie' kan bekeren, en stelde daarbij:
“Monotheïstische religies werden door God in chronologische volgorde gezonden… het is daarom ongebruikelijk om van de meest recente religie over te gaan naar de religie die eraan voorafging.” 3
5. De heer Maher El-Gohary was de tweede persoon die een dergelijk verzoek indiende. Hij bekeerde zich dertig jaar geleden tot het christendom en heeft nu de erkenning van zijn geloof door de staat nodig, zodat zijn dochter christelijk onderwijs kan volgen. 4 Op 16 juni 2009 wees een rechter in Caïro zijn verzoek af, ondanks dat El-Gohary officiële doopbewijzen had overlegd. 5 De rechter had een rapport ontvangen van de Staatsraad, een raadgevend orgaan van de Egyptische Administratieve Rechtbank, waarin verontwaardiging werd geuit over El-Gohary's "brutaliteit" om een wijziging van de religieuze aanduiding op zijn identiteitsbewijs te eisen. In het rapport werd gesteld dat zijn zaak een bedreiging vormde voor de openbare orde en in strijd was met de sharia. 6
6. Zowel El-Gowhari als zijn dochter zijn tijdens hun tien maanden durende campagne gewelddadig bedreigd en hebben zich moeten verstoppen. 7. Bijzonder zorgwekkend was de oproep van sjeik Yossef El-Badri, een vooraanstaande islamitische geleerde, aan moslims om Maher El-Gowhari te doden wegens afvalligheid. 8 .
7. We hebben een kopie ontvangen van een fatwa, afgestempeld door de Al-Azhar-moskee, waarin staat dat afvalligen moeten worden opgeroepen zich te bekeren en terug te keren tot de islam, anders schrijft de jurisprudentie voor dat ze gedood moeten worden. 9
8. Egypte ondertekende het ICCPR op 4 augustus 1967 en ratificeerde het op 14 januari 1982. Egypte heeft zich dus gebonden aan artikel 18, waarin staat dat:
“Iedereen heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst. Dit recht omvat de vrijheid om een godsdienst of geloof naar keuze te hebben of aan te nemen, en de vrijheid om, individueel of in gemeenschap met anderen en in het openbaar of privé, zijn godsdienst of geloof te belijden door middel van eredienst, naleving, praktijk en onderwijs.” 10
Dit wordt versterkt door General Comment 22 van het Mensenrechtencomité van 30 juli 1993
“De vrijheid om een religie of geloof te ‘hebben of aan te nemen’ houdt noodzakelijkerwijs de vrijheid in om een religie of geloof te kiezen, inclusief het recht om de huidige religie of het huidige geloof te vervangen door een ander of om atheïstische opvattingen aan te nemen , evenals het recht om de eigen religie of het huidige geloof te behouden.” (Vetgedrukte opmaak toegevoegd) 11
9. De Egyptische grondwet verankert deze verbintenis. Artikel 46 stelt dat ‘de staat de vrijheid van geloof en de vrijheid van uitoefening van religieuze riten garandeert’. 12 De gevallen van Mohammed Higazi en Maher El-Gohary tonen echter duidelijk aan dat Egypte er niet in slaagt de fundamentele vrijheid van zijn burgers om van geloof te veranderen te beschermen.
10. In Egypte bestaan shariarechtbanken voor de oplossing van kwesties betreffende de persoonlijke status van moslims, zoals huwelijk en erfenis. Er bestaat echter een niet-religieus Hooggerechtshof dat boven zowel de shariarechtbanken voor persoonlijke status als de seculiere strafrechtbanken staat. 13 Bij het afwijzen van de verzoeken van Higazi en El-Gohary beriepen beide rechters zich op de sharia, een controversiële stap, aangezien geen van beiden zichzelf als moslim beschouwt en daarom niet onderworpen is aan de sharia. Door in dergelijke gevallen de sharia toe te passen, interpreteren de rechters de bepaling in de grondwet over godsdienstvrijheid als niet van toepassing op moslimburgers die zich tot een andere religie willen bekeren. 14 15
11. Deze twee uitspraken vormen, voor zover ze een precedent scheppen voor toekomstige uitspraken, een verpletterende klap voor de Egyptische inzet voor de vrijheid van godsdienst van zijn burgers.
12. Concluderend verzoekt de Internationale Humanistische en Ethische Unie de regering van Egypte respectvol haar engagement ten aanzien van artikel 18 van het ICCPR en artikel 46 van haar eigen grondwet hoog te houden, door ervoor te zorgen dat degenen die zich van een bepaald geloof naar een ander geloof willen bekeren, of niemand is hiertoe gemakkelijk in staat. Wij dringen er bij de Egyptische rechtbanken op aan om te oordelen volgens de Egyptische grondwet.
Een geval uit Maleisië
13. Iedere Maleisische burger ouder dan 12 jaar moet een identiteitskaart, een 'MyKad', bij zich dragen waarop de religie van de houder staat vermeld. 16 Deze eis is een duidelijke schending van het ICCPR, op grond waarvan staten niet het recht hebben om te eisen dat men de religie van een van hun burgers kent. Dit punt wordt versterkt door paragraaf 3 van Algemene Opmerking 22 van het Comité voor de Mensenrechten: 'Overeenkomstig artikel 18.2 en 17 kan niemand worden gedwongen zijn gedachten of zijn aanhang van een religie of geloof te onthullen.' 17
14. Lina Joy, een Maleisische vrouw die zich tien jaar geleden tot het christendom bekeerde, diende onlangs een verzoek in om de religieuze status 'Islam' van haar identiteitskaart te laten verwijderen. Bij de aanvraag bij de shariarechtbank wees de rechter haar verzoek af met de racistische bewering dat 'aangezien de eiseres een Maleisische is, zij tot haar dood onderworpen is aan de wetten van de islam'.18 Na verdere beroepen en afwijzingen ging Joys advocaat in beroep bij het hoogste gerechtshof van Maleisië, het Hof van Beroep, met het argument dat haar bekering als een door de Grondwet beschermd recht moest worden beschouwd, en niet als een religieuze kwestie voor de shariarechtbanken.19 Haar beroep werd afgewezen. Volgens het oordeel van het Hof erkent de wet Lina Joys bekering van de islam tot het christendom niet officieel. Volgens de shariawetgeving in de meeste Maleisische staten is afvalligheid of bekering een strafbaar feit, met een boete, een gevangenisstraf of beide.20 Degenen die hun islamitische geloof afzweren, stellen echter dat shariarechtbanken geen jurisdictie over hen hebben.
15. Wij roepen de regering van Maleisië op om haar inzet voor de vrijheid van godsdienst na te komen door degenen die zich willen bekeren van de islam daartoe in staat te stellen. De vrijheid beschermd door artikel
11, Sectie 1 van de Maleisische grondwet mag niet worden geïnterpreteerd als vallend onder de jurisdictie van de sharia; het is een fundamenteel mensenrecht en kan niet voor religieuze interpretatie vatbaar zijn. Wij verwelkomen berichten uit de kamers van de procureur-generaal dat zij overweegt een commissie op te richten om gevoelige zaken als die van Joy te bestuderen, en hopen op een publieke verduidelijking van de juiste jurisdictie van de sharia.21
16. Veel staten, met name de lidstaten van de OIC, eisen echter van burgers dat zij hun religie op officiële documentatie vermelden. Van bijzonder belang zijn de staten Indonesië, Pakistan en Egypte; die, ondanks ondertekening of ratificatie van het IVBPR, nog steeds registratie bij een bepaalde religie eisen.
Conclusie en aanbevelingen
17. De eis van staten dat burgers hun religie op officiële documenten moeten specificeren, dat alleen bepaalde religies officieel worden erkend, en de ontkenning van het recht om van religie te veranderen, zijn allemaal voorbeelden van het onvermogen van staten om hun verplichtingen jegens het IVBPR na te komen.
18. Wij verzoeken alle staten respectvol om wetten af te schaffen die burgers verplichten hun religie op officiële documenten te specificeren of, als die vereiste niet onmiddellijk kan worden gewijzigd, alle belemmeringen voor de registratie van welke religie of overtuiging dan ook weg te nemen, inclusief ‘geen’, en om alle burgers in staat stellen vrijelijk van godsdienst of levensovertuiging te veranderen, zonder discriminatie.
19. Ten slotte dringen wij er bij alle OIC-lidstaten op aan om onmiddellijk stappen te ondernemen om een einde te maken aan alle discriminatie van niet-moslims, inclusief christenen, joden, hindoes, bahá’ís en niet-gelovigen.
- - - - -
1 http://latimesblogs.latimes.com/babylonbeyond/2009/06/egypt-converted-muslim-denied-christian-identity-by-
rechtbank.html
2 http://www.compassdirect.org/en/display.php?page=news&lang=en&length=long&idelement=5826
3 http://www.religionnewsblog.com/22172/islam-convert-christianity-egypt
4 http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7888193.stm
5 http://www.unitedcopts.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3784&Itemid=1
6 http://latimesblogs.latimes.com/babylonbeyond/2009/06/egypt-converted-muslim-denied-christian-identity-by-
rechtbank.html
7 http://www.unitedcopts.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3784&Itemid=1
8 http://www.unitedcopts.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3952&Itemid=71
9 Privécommunicatie van de Verenigde Kopten van Groot-Brittannië
10 http://www2.ohchr.org/english/law/ccpr.htm
11 http://www2.ohchr.org/english/issues/religion/I2.htm
12 http://www.uam.es/otroscentros/medina/egypt/egypolcon.htm
13 http://news.bbc.co.uk/1/hi/in_ depth/7235357.stm
14 http://www.unitedcopts.org/index.php?option=com_content&task=view&id=3789&Itemid=73
15 http://www.religionnewsblog.com/22172/islam-convert-christianity-egypt
16 http://www.asiasentinel.com/index.php?option=com_content&task=view&id=466&Itemid=34
17 http://www2.ohchr.org/english/issues/religion/I2.htm
18 http://www.sydneyanglicans.net/news/southerncross/articles/muslim_women_who_share_a_secret_love/
19 http://www.nytimes.com/2006/08/24/world/asia/24malaysia.html?_r=1
20 http://www.thaivisa.com/forum/Muslim-Muslim-malaysia-t184579.html
21 http://www.asiasentinel.com/index.php?option=com_content&task=view&id=466&Itemid=34