Narendra Dabholkar werd dinsdag vermoord na jarenlang publieke voorlichtingsprogramma's te hebben geleid tegen kastendiscriminatie en bijgeloof in de Indiase deelstaat Maharashtra. Zijn vriend en collega, Narendra Nayak, sluit zich hier aan bij allen die hulde brengen aan een van India's meest vooraanstaande activisten voor humanisme, rationalisme en sociale rechtvaardigheid.
Narenda Nayak won in 2011 de IHEU-prijs voor Voortreffelijke Verdienste voor het Humanisme. Hij is voorzitter van de Federation of Indian Rationalist Associations (FIRA), een IHEU-lidorganisatie waar Narendra Dabholkar eerder als vicevoorzitter werkzaam was.
We waren op 20 augustus bezig met een geavanceerd trainingsprogramma op nationaal niveau voor het demystificeren van wonderen, toen een van de deelnemende activisten een sms-bericht liet zien met de simpele tekst: “Dr. Narendra Dabholkar doodgeschoten”.
Het was een verschrikkelijke schok voor ons. Hij had een voortrekkersrol gespeeld in een beweging die van deze samenleving een betere, meer egalitaire samenleving wilde maken. Hij had zijn hele leven in dienst van de samenleving gestaan en had een lucratieve carrière als arts opgegeven. Zoals hij zei: mijn vrouw kan voor mijn verpleeghuis zorgen en ik zal mijn werk voor de beweging doen!
Op zijn kantoor bij Sadhana Publications was hij altijd bezig met het ontvangen van bezoekers, het opstellen van brieven en artikelen en het aansturen van zijn activisten. Hij was zo'n nauwgezette planner dat de organisatie een bus liet rijden waarvan de dienstregeling een jaar van tevoren was vastgesteld om scholen in dorpen te bezoeken om de wetenschappelijke sfeer te verspreiden.

Dabholkar en Nayak delen het podium op de 6e FIRA-conferentie
Hij werkte onvermoeibaar aan de opbouw van de beweging en had me verteld dat het zijn levensdoel was om in elk dorp in Maharashtra een afdeling van zijn organisatie te hebben. Toen Johannes Quack van de Universiteit van Frankfurt een boek schreef over de Indiase rationalistische beweging, ' Disenchanting India' , ging het grootste deel ervan over de organisatie onder leiding van Narendra Dhabolkar: het Maharashtra Forum for Elimination of Superstition, oftewel Maharashtra Andha Shraddha Nirmulan Samiti . Quack bracht een paar maanden met hen door en schreef uitgebreid over hun nauwgezette werk om een mentaliteitsverandering teweeg te brengen in de door bijgeloof geteisterde dorpen van deze regio.
Dabholkar werkte voor de beweging One Village One Well, waarin het kastensysteem werd geconfronteerd met het hebben van één enkele bron voor gebruik door mensen van alle kasten en gemeenschappen. Hij werkte hard – hij probeerde zelfs al meer dan tien jaar een wetsvoorstel in te dienen om het strafbaar te stellen voor het bedriegen van goedgelovigen door middel van de praktijk van zogenaamde 'zwarte magie'. Zijn inspanningen werden elke keer gedwarsboomd door de gevestigde belangen die zich bedreigd voelden door een wet die hen ervan zou weerhouden de samenleving uit te buiten.
Hij was een van de ferventste aanhangers van de Federation of Indian Rationalist Associations (FIRA) en had in 2007 de nationale conferentie van deze organisatie op grootse schaal in Pune georganiseerd. Het was een drukbezocht evenement en helaas de laatste die werd bijgewoond door de oprichter van FIRA, wijlen B. Premanand. Een andere wens die tijdens zijn leven niet in vervulling ging, was dat hij me tijdens een van onze ontmoetingen had gevraagd of ik een internationale rationalistische conferentie wilde organiseren. Hij wilde graag de ervaring opdoen om zo'n conferentie in Pune te organiseren.
Enkele jaren geleden ontving hij een prijs van de NCSTC voor zijn uitmuntende werk op het gebied van wetenschapspopularisatie . Een aantal seniorleden van zijn organisatie informeerden discreet bij mij of ik bezwaar had tegen zijn promotie naar nationaal niveau. Ik antwoordde dat hij van harte welkom zou zijn. Na een paar jaar vroeg ik hem wanneer dat plan werkelijkheid zou worden en – zo groot was zijn betrokkenheid bij de inwoners van de staat Maharashtra – antwoordde hij dat hij pas buiten de staat zou overwegen om een vestiging in elk dorp van Maharashtra op te zetten!
Helaas, dat zou nooit gebeuren.