Derde commissie
Deze week begon de bijeenkomst van de Derde Commissie tijdens de 75e zitting van de Algemene Vergadering van de VN. De Algemene Vergadering wijst aan de Derde Commissie onderwerpen toe die betrekking hebben op een reeks sociale, humanitaire zaken en mensenrechtenkwesties die mensen over de hele wereld aangaan.
De speciale VN-rapporteur op het gebied van culturele rechten en de speciale VN-rapporteur voor het recht op vrijheid van godsdienst of levensovertuiging presenteerden beide rapporten (via live videolink) aan de commissie.
De speciale rapporteur op het gebied van culturele rechten, dr. Karima Bennoune, presenteerde haar rapport over de schadelijke gevolgen van de noodsituatie op het gebied van de klimaatverandering over de verwezenlijking van culturele rechten.
In het rapport merkte ze op: “Het mandaat inzake culturele rechten is ingesteld om niet de cultuur en het cultureel erfgoed te beschermen werkt, maar veeleer de omstandigheden die het voor alle mensen mogelijk maken, zonder discriminatie, toegang te krijgen tot, deel te nemen aan en bij te dragen aan het culturele leven door middel van een proces van voortdurende ontwikkeling. Deze omstandigheden worden ernstig in gevaar gebracht door de klimaatcrisis. De universaliteit van mensenrechten, inclusief culturele rechten, heeft vandaag de dag geen betekenis zonder een leefbare omgeving waarin ervan kan worden genoten.”
De speciale rapporteur voor het recht op vrijheid van godsdienst of overtuiging presenteerde zijn rapport over de eliminatie van alle vormen van religieuze onverdraagzaamheid in het kader van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen.
Zijn rapport richt zich op mensen die vanwege “hun religie of levensovertuiging het risico lopen ‘achterop te raken’, maar minder aandacht hebben gekregen van beleidsmakers op het gebied van duurzame ontwikkeling.”
Hij zegt: “Voor personen die tot religieuze of geloofsminderheden behoren, wordt hun uitsluiting – waar die bestaat – vaak geteisterd door systemische en systematische ontkenning van zowel hun bestaan als hun identiteit. Hun marginalisering wordt versterkt door de daaruit voortvloeiende problemen bij het verkrijgen van toegang tot essentiële diensten, middelen en kansen waarmee zij worden geconfronteerd door de handen van meerderheden, officiële staatsstructuren en zelfs van leden in hun eigen gemeenschap.”
Beide rapporteurs ontvingen ongepaste en onvriendelijke reacties van een aantal staten die de interactieve dialoog met hen aangingen.
Rusland heeft tijdens beide presentaties een tussenkomst gedaan en beide rapporteurs aanbevolen zich sterker op Oekraïne te concentreren. Specifiek over het rapport van Bennoune zei Rusland dat zij zich niet op een dergelijke “exotische kwestie” moest concentreren en dat dit buiten haar mandaat viel. Bennoune antwoordde met: “Ik vind het zeer beledigend dat u klimaatverandering een “exotische kwestie” noemt. Vooral als permanent lid van de Veiligheidsraad heb je de plicht om in deze kwesties het voortouw te nemen, om te voorkomen dat hele manieren van leven uitsterven.”
In een verklaring over hondenfluiten en laster beschuldigde India Shaheed van “de kersenpluk”-incidenten die betrekking hebben op “één religieuze gemeenschap” en dat hij zich alleen op die “gemeenschap” concentreerde. De Indiase afgevaardigde vroeg: “toont dit zijn inherente vooringenomenheid aan… we vragen ons af of er een verborgen agenda achter het rapport zit?” De afgevaardigde zei dat het rapport op een pikante horrorthriller leek. Shaheed antwoordde: “Als het rapport leest als een horrorverhaal, komt dat omdat het lot van veel minderheidsgemeenschappen zo gruwelijk is.”
De VS gebruikten hun tussenkomst in het rapport van Bennoune om het Chinese beleid ten aanzien van Tibet aan te vallen, terwijl China zijn kans gebruikte om wraak te nemen op de beschuldigingen van de VS. Geen van beide staten heeft zich met het rapport zelf beziggehouden. In hun interventie op het rapport van Shaheed maakten de VS van de gelegenheid gebruik om “hun zorgen te herhalen” over: vorig baanbrekend rapport van Shaheed's on FoRB en gendergelijkheid.
Verkiezingen van de Mensenrechtenraad
Tijdens de 75e zitting van de Algemene Vergadering van de VN vonden ook de verkiezingen plaats voor de leden van de Mensenrechtenraad. De Algemene Vergadering heeft voor de periode 15-2021 vijftien nieuwe leden gekozen voor het hoogste mensenrechtenorgaan van de VN. Deze waren: Bolivia, China, Ivoorkust, Cuba, Frankrijk, Gabon, Malawi, Mexico, Nepal, Pakistan, Russische Federatie, Senegal, Oekraïne, Verenigd Koninkrijk en Oezbekistan. Alle vijftien leden zullen een termijn van drie jaar vervullen, beginnend op 15 januari 1.
Met 16 kandidaten voor 15 zetels werd slechts één kandidaat niet gekozen: Saoedi-Arabië. China en Rusland kregen beide het laagste aantal stemmen van de in hun regio gekozen staten, terwijl China sinds de laatste verkiezingen ook een daling van het aantal stemmen met ruim 20% zag.
Volgens de Algemene Vergadering resolutie 60 / 251is inzet voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten in binnen- en buitenland essentiële criteria voor lidmaatschap.
Er zijn vijf regionale groepen waarin staten worden gekozen: de African Group, Asia Pacific Group, Eastern Europe Group, Latin America and Caribbean Group, en Western Europe and Others Group.
Op één na presenteerden alle regio's gesloten, niet-competitieve lijsten bij de verkiezingen, waardoor de kandidaten op die lijsten verzekerd waren van een zetel in de Raad. Het maatschappelijk middenveld heeft alle regionale groepen opgeroepen om uit principe te zorgen voor concurrerende leien. Cruciaal is dat 15 van de 16 kandidaten voorafgaand aan de verkiezingen vrijwillige toezeggingen hebben gedaan. De enige kandidaat die dit niet deed was Saoedi-Arabië – ook de enige kandidaat-staat die niet in de Raad werd gekozen.