Op 9 juni nam het Europees Parlement een resolutie over de mondiale bedreigingen van het abortusrecht. De resolutie veroordeelt “de terugval in de rechten van vrouwen en SRGR [seksuele en reproductieve gezondheid en rechten] die wereldwijd plaatsvindt, ook in de VS en in sommige EU-lidstaten.”
De resolutie bevestigt dat het recht op veilige en legale abortus een fundamenteel recht is en roept “de lidstaten op om abortus te decriminaliseren en obstakels voor veilige en legale abortus en toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidszorg en diensten weg te nemen en te bestrijden.”
De resolutie veroordeelt met name het feit dat vrouwen geen toegang hebben tot abortusdiensten vanwege de praktijk die in sommige lidstaten gebruikelijk is voor artsen, en in sommige gevallen zelfs voor hele medische instellingen, om gezondheidszorgdiensten te weigeren op basis van de gewetensclausule, die leidt tot het weigeren van abortuszorg op grond van religie of geweten, en die het leven en de rechten van vrouwen in gevaar brengt.”
Het gebruik van ‘gewetensbezwaren’ bij het weigeren van abortussen door gynaecologen in sommige delen van Europa is extreem hoog. Het aantal gewetensbezwaarden onder Italiaanse gynaecologen bedraagt bijvoorbeeld iets meer dan 70%. In een regio in Midden-Italië, Molise, is 93% van de gynaecologen gewetensbezwaarden.
Momenteel heeft één EU-land, Malta, een volledig verbod op abortussen. In Polen heeft het Constitutionele Tribunaal in 2020 het recht van vrouwen om zwangerschappen te beëindigen teruggedraaid en bepaald dat vrouwen alleen een abortus kunnen ondergaan in geval van verkrachting, incest of als hun leven in gevaar is.
Op 31 mei 2022 heeft de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa (PACE) unaniem een resolutie aangenomen over “Toegang tot abortus in Europa: het stoppen van intimidatie tegen keuzevrijheid.”
De resolutie spreekt haar bezorgdheid uit over de intimidatie en het geweld gepleegd door anti-abortusactivisten in veel lidstaten, gericht tegen personen die de toegang tot gratis en veilige abortussen willen beschermen. Tot de doelgroepen behoren onder meer vrouwenrechtenverdedigers die zich uitspreken voor het recht op abortus, beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg, politici en mensen die abortus willen.
De resolutie onderstreept dat dergelijke intimidatie en geweld het recht op abortus, zoals bepaald in de wetgeving van de meeste lidstaten, geleidelijk uitholt en kan worden beschouwd als “onderdeel van een bredere aanval op de rechten van vrouwen.”
Het riep de lidstaten op om daadwerkelijke toegang tot abortus te garanderen, voor zover de nationale wetgeving daarin voorziet, en te garanderen dat elke belemmering “verboden is en strafrechtelijk wordt bestraft”, waarbij wordt benadrukt dat gewetensbezwaren de daadwerkelijke en tijdige toegang tot abortus nooit mogen beperken.
In overleg met haar Europese leden heeft Humanists International voorafgaand aan de PACE-resolutie een voorstel ingediend, waarin bewijsmateriaal werd gepresenteerd rond de kwestie van intimidatie en geweld gepleegd door anti-abortusactivisten op het continent.