Humanisten Internationale voorlegging De speciale rapporteur werd geïnformeerd door bijdragen van leden van over de hele wereld, waaronder formele bijdragen van Humanists Ideas Ambassadors (Litouwen), Humanists Malaysia en Humanists UK, naast aanvullende input van leden in Colombia, Denemarken, Malta, Nieuw-Zeeland en Nigeria. Gezamenlijk schetsten deze perspectieven een wereldwijd beeld van hoe religieuze dominantie de vrijheid van godsdienst of geloof aan het einde van het leven blijft beperken.
De inzending schetste hoe begrafenis- en crematiepraktijken in veel samenlevingen sterk gecontroleerd worden door religieuze instellingen of gevormd worden door wetten die voortvloeien uit religieuze normen. In Colombia bijvoorbeeld worden de meeste begraafplaatsen beheerd door de katholieke kerk, waardoor het voor niet-religieuze families moeilijk is om ceremonies te houden zonder religieuze symboliek. In Litouwen heeft een regelgeving die het gebruik van doodskisten voor crematies verplicht stelt, humanisten die om milieu- of persoonlijke redenen de voorkeur geven aan lijkwaden, beperkt, terwijl in Denemarken "humanistische" begrafenissen vaak nog steeds plaatsvinden in kapellen die eigendom zijn van de nationale kerk.
Humanists International documenteerde ook best practices die als voorbeeld kunnen dienen voor inclusie en gelijkheid. Het groeiende aantal 'bosbegraafplaatsen' in Denemarken heeft het mogelijk gemaakt dat religieuze en niet-religieuze personen naast elkaar begraven worden, afhankelijk van hun eigen overtuigingen. Evenzo was de eerste volledig religieuze begraafplaats in Zweden, geopend in 2016, een voorbeeld van samenwerking tussen de staat en het maatschappelijk middenveld om neutraliteit en gedeelde ruimte te waarborgen.
Naast de kwestie van begrafenissen onderzocht de inzending ook het sociale stigma en de discriminatie waarmee veel humanisten en atheïsten na hun overlijden te maken krijgen, vooral in contexten waarin de druk van familie of de gemeenschap zwaarder weegt dan de niet-religieuze wensen van een individu. In Nigeria bijvoorbeeld worden humanistische begrafenissen gehinderd door religieuze nabestaanden, die soms opzettelijk niet-religieuze vrienden of groepen uitsluiten.
De aanvraag ging verder in op de besluitvorming rond het levenseinde en merkte op dat wetten die geworteld zijn in religieuze moraal, zoals het verbod op euthanasie, inbreuk kunnen maken op het recht op vrijheid van geloof door mensen te dwingen te sterven volgens waarden die ze niet delen. Ongelijke toegang tot seculiere uitvaartdiensten, met name tussen stedelijke en landelijke gebieden of over sociaaleconomische grenzen heen, werd ook aangemerkt als een belangrijke barrière.
Ten slotte drong Humanists International er bij staten op aan om niet-religieuze organisaties te raadplegen bij het vormgeven van beleid met betrekking tot de dood en herdenking. Tijdens de COVID-19-pandemie raadpleegden weinig regeringen humanistische organisaties over beperkingen op begrafenissen, ook al hadden dergelijke maatregelen directe gevolgen voor de manier waarop niet-religieuze mensen hun doden konden eren.
De organisatie riep regeringen op om humanistische en niet-religieuze ceremonies in de wet te erkennen, gelijke toegang tot begrafenis- en crematiefaciliteiten te garanderen, wensen rondom het levenseinde te respecteren en de vrijheid van meningsuiting bij herdenkingen te beschermen. Ook benadrukte de organisatie de noodzaak van voorlichting aan het publiek om seculiere begrafenissen te normaliseren en begrip te kweken voor hoe waardigheid, gelijkheid en keuzevrijheid verder moeten reiken dan het leven zelf.
Uitgelichte foto door Foto door Rudolf Jakkel on Pexels
Samen kunnen we nog meer doen om humanistische waarden te promoten en mensenrechten te verdedigen. Word lid van Humanists International als lidorganisatie of word een individuele supporter in uw eigen recht.