De toespraak werd gehouden door Sophie in 't Veld, voormalig lid van het Europees Parlement en ontvanger van de Internationale Humanistische Prijs, die namens deMens.nu sprak nadat ze door Humanists International was genomineerd als vertegenwoordiger. Ze sprak tijdens het seminar over de dialoog over artikel 17 in het Europees Parlement onder het thema "Voorbij de cijfers: de bijdrage van artikel 17 VWEU aan een meerjarig financieel kader van de EU, gebaseerd op ethiek, solidariteit en inclusie.en gepresenteerd door vicepresident Antonella Sberna.
In haar verklaring herinnerde Sophie in 't Veld eraan dat humanisten geloven dat het de taak van de overheid is om het recht van ieder individu te beschermen om te leven volgens zijn of haar overtuigingen, zonder anderen te schaden, en dat dit staatsonpartijdigheid vereist. Hoewel EU-verdragen, wetten en het Handvest van de grondrechten dit principe weerspiegelen, waarschuwde ze dat rechten en vrijheden steeds meer onder druk staan, ook binnen Europa zelf.
Sophie in t'Weld spreekt het artikel 17-dialooggesprek toe in het Europees Parlement.
Sophie in 't Veld verwelkomde de uitgesproken intentie van de Commissie om een "levendige burgermaatschappij" te ondersteunen en haar voorstel om bijna 9 miljard euro toe te wijzen aan democratie, gelijkheid en de rechtsstaat. Ze waarschuwde echter dat deze toezeggingen moeten worden afgewogen tegen de politieke realiteit waarin EU-gelden worden besteed. Ze merkte op dat toenemende renationalisatie het risico met zich meebrengt dat regeringen die de rechten van vrouwen, LGBTI-rechten, de vrijheid van meningsuiting en de gewetensvrijheid ondermijnen, meer macht krijgen. Ze wees op het aanhoudende onvermogen van de Raad om de horizontale antidiscriminatierichtlijn aan te nemen – die al meer dan zeventien jaar geblokkeerd is – als bewijs van een zwakke politieke wil op nationaal niveau.
Ze uitte ook ernstige zorgen over de afnemende ruimte voor het maatschappelijk middenveld in de EU en wees op aanvallen op ngo's via SLAPP-rechtszaken, surveillance en restrictieve wetgeving in landen als Hongarije, Griekenland en Italië. Tegelijkertijd bekritiseerde ze de afnemende handhaving van het EU-recht en waarschuwde ze dat politieke allianties steeds vaker voorrang krijgen boven actie tegen mensenrechtenschendingen, waardoor de geloofwaardigheid van de handhaving van EU-waarden wordt ondermijnd.
De dialoog bracht vertegenwoordigers van religieuze en niet-religieuze organisaties, leden van het Europees Parlement en hoge EU-functionarissen samen om te bespreken hoe het volgende meerjarige financiële kader – de zevenjarige EU-begroting – de ethische verplichtingen van de EU kan weerspiegelen in een steeds meer gepolariseerd politiek klimaat. De deelnemers onderzochten de relatie tussen begrotingsprioriteiten, democratische veerkracht en sociale cohesie, met bijzondere aandacht voor de bescherming van het maatschappelijk middenveld, het migratiebeleid en de verdediging van fundamentele rechten binnen de EU.
Foto: EC Audiovisuele Dienst, Alexis Haulot © Europese Unie, 2025