MONDELINGE VERKLARING
Internationale Humanistische en Ethische Unie
47e zitting van de VN - Mensenrechtenraad (21 juni 2021 tot en met 13 juli 2021)
Interactieve dialoog met de onafhankelijke deskundige over mensenrechten en internationale solidariteit
Wij danken de speciale rapporteur voor zijn rapport [1] [over “Internationale solidariteit ter ondersteuning van de verwezenlijking van de mensenrechten tijdens en na de coronaviruspandemie”] en zijn herbevestiging van de ethische en juridische basis van internationale samenwerking, waarbij hij tevens de opvallende tekortkomingen in de internationale solidariteit benadrukt die tijdens de pandemie aan het licht zijn gekomen.
Een effectief, robuust en rechtvaardig multilateraal systeem is van cruciaal belang om deze solidariteit te realiseren en deze kloven te dichten.
Toch hebben de pandemie en de bezuinigingen op multilateraal niveau hierop wijdverbreide negatieve gevolgen gehad; vooral als het gaat om het verwezenlijken van het mensenrechtenmandaat van de VN en het garanderen van een betekenisvolle deelname van actoren uit het maatschappelijk middenveld. Recente efficiëntiemaatregelen bij de Mensenrechtenraad in combinatie met pandemische beperkingen hebben de effectieve deelname van het maatschappelijk middenveld aanzienlijk belemmerd.
Hoewel de Wereldgezondheidsorganisatie een sleutelrol speelt in elke effectieve reactie op mondiale gezondheidscrises, en gebaseerd is op een grondwet die de rol van internationale solidariteit en mensenrechten benadrukt in de context van de bestrijding van infectieziekten, heeft zij te kampen gehad met reële en vermeende problemen rond politisering, onder meer op basis van financiering en machtige staatsbelangen. [2]
Het multilaterale systeem vereist meer investeringen en betrokkenheid van democratische landen met een toewijding aan de mensenrechten. [3] Naast financiering heeft de WHO hervormingen nodig die zorgen voor meer transparantie, coördinatie en betrokkenheid door de inclusie van diverse niet-statelijke actoren, waaronder het maatschappelijk middenveld, in het toezicht en de besluitvorming. [4]
Internationale solidariteit kan alleen worden bevorderd en ondersteund via een rechtvaardig en op regels gebaseerd systeem dat internationale samenwerking mogelijk maakt en ruimte biedt aan het maatschappelijk middenveld om het optreden van de staat kritisch te onderzoeken. Dit moet gepaard gaan met een onwankelbare inzet om ervoor te zorgen dat elke reactie op de pandemie in overeenstemming is met de mensenrechten en gebaseerd is op bewijsmateriaal, wetenschap en solidariteit.
[1] A/HRC/47/31
[2] Zie bijvoorbeeld https://www.politico.com/news/magazine/2020/04/08/who-china-trump-coronavirus-176242 . De benoeming van Robert Mugabe door Ghebreyesus tot goodwill-ambassadeur in 2017 is een ander voorbeeld ( https://www.bbc.com/news/world-africa-41702662 ).
[4] “Het aanpakken van uitdagingen op het gebied van mondiaal gezondheidsbestuur via een nieuw mechanisme: het voorstel voor een Comité C van de Wereldgezondheidsvergadering”, Journal of Law, Medicine & Ethics (2010). A/HRC/46/34
'Covid-19 en de noodzaak van een effectief multilateraal systeem' , Humanists International