Culturele rechten en natuur

Humanisten Internationaal

61e zitting van de VN-Mensenrechtenraad (23 februari – 31 maart 2026)

Interactieve dialoog: de speciale rapporteur op het gebied van culturele rechten

Spreker: Leon Langdon

Dank u wel, mijnheer de vicepresident, en wij danken de speciale rapporteur voor haar belangrijke rapport.

Zoals daarin is opgemerkt, is er geen afweging tussen culturele rechten en natuurbehoud, en beslissingen die als een nulsomspel worden gepresenteerd, zijn dat zelden. De bescherming van de natuur kan worden gewaarborgd met respect voor universele mensenrechten, waaronder culturele rechten.

Een onderwerp waarover we graag meer discussie zouden willen zien, is landeigendom en verantwoording.

Volgens het Milieuprogramma van de Verenigde Naties bezitten religieuze organisaties 8% van het bewoonbare land ter wereld en 5% van de commerciële bossen.^[1] Deze concentratie geeft deze organisaties een onevenredig grote invloed op het klimaat en het culturele landschap waarin ze actief zijn, en zelfs ver daarbuiten, aangezien de gevolgen van klimaatverandering en biodiversiteitsverlies door iedereen worden ondervonden.

Hoewel veel van deze organisaties goede praktijken nastreven, schieten andere tekort. In het Amazonegebied en Zuidoost-Azië heeft de uitbreiding van religieuze missies en agrarische enclaves geleid tot de systematische vernietiging van inheemse gronden. In Colombia bijvoorbeeld heeft de mennonitische gemeenschap uitgestrekte bossen gekapt, waardoor de voorouderlijke gebieden van de lokale stammen direct worden bedreigd.^[2]

Deze gevallen illustreren een gevaarlijke lacune in de verantwoordingsplicht, waarbij eigendomsrechten van particulieren of religieuze instellingen, vaak beschermd door belastingvrijstellingen en speciale statussen,^[3] worden gebruikt om organisaties te ontheffen van hun plicht om de biodiversiteit en het erfgoed van deze gebieden te beschermen.

Geachte speciale rapporteur, wij willen u vragen hoe wij ervoor kunnen zorgen dat particuliere landeigenaren, met name religieuze organisaties, hun plicht tot landbehoud erkennen als voorwaarde voor de uitoefening van culturele rechten.

Dank je.

^[1] https://g20land.org/wp-content/uploads/2025/11/G20-GLI-Faith-Stocktake.pdf

^[2] https://earthjournalism.net/stories/indigenous-community-in-peruvian-amazon-resists-deforestation-caused-by-mennonites; https://www.nytimes.com/2024/08/19/world/americas/peru-amazon-mennonite-colonies.html

^[3] https://fot.humanists.international/ratings-system/

Voorgestelde academische referentie

'Culturele rechten en de natuur', Humanisten Internationaal