Het 16e Wereld Humanistisch Congres stemde unaniem in met de volgende verklaring, geformuleerd door Libre Pensee Francais. Het congres werd van 5 tot 7 juli 2005 in Parijs gehouden ter herdenking van de honderdste verjaardag van de Franse wet van scheiding van kerk en staat van 9 december 1905.
Geïnspireerd door de erfenis van de Noord-Amerikaanse Revolutie door het Eerste Amendement van de grondwet van de Verenigde Staten van Amerika (1791) en door de Mexicaanse Revolutie, was deze Franse wet een verwezenlijking van het proces van secularisatie dat door de Verlichting en de Franse Revolutie op gang was gebracht. om de mens in de kern van zijn eigen lot te plaatsen.
Overal, op elk continent en eeuwenlang hebben humanisten gewerkt en gewerkt aan de triomf van de gewetensvrijheid. Gewetensvrijheid is de fundamentele basis van de menselijke emancipatie en kan niet los worden gezien van de strijd voor democratische vrijheden. ‘De mens is de maatstaf van alle dingen’, zei Protagoras duizenden jaren geleden in het oude Griekenland, het grondleggerland van het begrip burgerschap. In het oude India, 600 jaar vóór onze jaartelling, werd dit humanistische principe al verkondigd door de oude Carvaka’s (samengevat): “Ethiek is een fenomeen van de natuur. Het is een sociale conventie, een gemak en geen goddelijk gebod. Het is helemaal niet nodig om instincten en gevoelens te beheersen. Het zijn orden van de natuur. Het doel van het leven is om te leven, en geluk blijft de enige wijsheid”.
Het gevoel mens te zijn is zijn of haar bewustzijn – en de vrijheid om het te gebruiken. Geen enkele economische, religieuze, culturele of politieke beperking heeft enige legitieme basis om de menselijke gewetensvrijheid te verbieden of te beperken.
Er kan geen gewetensvrijheid zijn als religies de maatschappij regeren. Secularisme is de eis voor gelijke rechten voor degenen die tot welke religie dan ook behoren, maar ook voor degenen die tot geen enkele religie behoren. Humanisten hebben altijd acties gesteund die gericht waren op het opbouwen van secularisme in de samenleving en haar instellingen, door dit beginsel van gelijkheid voor zowel gelovigen als niet-gelovigen op te eisen.
Voor IHEU en haar lidorganisaties moet de staat seculier zijn, dat wil zeggen noch religieus, noch atheïstisch. Maar het eisen van echte democratische gelijkheid, erkend door de wet, tussen gelovigen en humanisten betekent niet dat de aangesloten verenigingen van IHEU alle filosofische standpunten gelijk behandelen. Wij hebben niet de plicht om het irrationalisme te respecteren, hoe oud de oorsprong ook is. Het ware humanisme is de bloei van de gewetensvrijheid en de methoden van vrij onderzoek.
Het bereiken van dezelfde rechten voor iedereen is een stap in de richting van secularisatie en de scheiding tussen religieus en staat is een voorwaarde. Seculiere waarborgen moeten niet louter legaal zijn, maar ook constitutioneel. Hoe kunnen we zonder constitutionele waarborgen een gelijke gewetensvrijheid voor iedereen garanderen? Een wet die constitutionele waarborgen ontbeert, kan gemakkelijk worden vernietigd door een gewone meerderheid in de wetgevende macht. Dat is de reden waarom IHEU overal ter wereld een constitutionele scheiding van religie en staat eist. Het verlicht de weg van volkeren en landen overal. De geschiedenis van ieder volk, van iedere natie, is van nature verschillend. Er zijn landen, zoals de VS, waar de staat seculier is, maar de samenleving niet. In Frankrijk zijn de staat en het schoolsysteem sinds de wet van 1905 seculier, en hebben de burgers een echte gewetensvrijheid. Er zijn net zoveel geschiedenissen als er landen zijn.
Voor IHEU moet elk pad, voor alle mensen en naties, leiden naar de verwezenlijking van de scheiding van religie en staat. Voor dit doel moet elke wereldlijke winst behouden, verdedigd en verbreed worden. Om deze reden besloot het 16e Wereldcongres van de IHEU, dat in Parijs werd gehouden, om de scheiding van religie en het verklaren ervan tot haar belangrijkste internationale focus te maken. Het 16e Wereldcongres, gehouden in een van de hoofdkantoren van UNESCO en aan de Sorbonne Universiteit van Parijs – twee locaties die getuige zijn geweest van historische gebeurtenissen in de strijd voor de verworvenheden van het verlichte humanisme – belooft te zullen strijden voor een echte scheiding van religie en staat overal in de wereld. wereld.
IHEU Wereldcongres, Parijs, 7 juli 2005
'De Verklaring van Parijs 2005', Humanists International, World Humanist Congress, Parijs, Frankrijk, 2005