De trend van de beschaving is gericht op integratie van nationale gemeenschappen in plaats van op toenemende scheiding. De grote humanistische traditie van tolerantie is nooit alleen maar een instrument van opportuniteit geweest; zij belichaamt respect voor de aanspraken van anderen, en een toewijding om naar overeenstemming te streven. De geschiedenis rechtvaardigt dit praktische geloof in de mens. In grote mate zijn de problemen van iedere natie de problemen van iedereen geworden, en de huidige behoefte aan wederzijdse tolerantie, uitgedrukt in terughoudendheid en in internationale samenwerking, wordt algemeen aanvaard.
Geen enkele economische of politieke formulering is universeel toepasbaar, of zal dat ooit zijn. De Amerikaanse democratie is niet identiek aan de Britse democratie. De planningsbehoeften van India zijn anders dan die van Frankrijk. Alle werkelijk democratische inspanningen zijn echter gericht op het verwezenlijken van rechtvaardigere en effectievere samenlevingen.
Verovering is achterhaald, en zelfs de grote mogendheden beginnen dit in te zien. Voor zover men de voorkeur geeft aan vroegtijdige en volledige ontwapening, moet worden erkend dat dit alleen een ultiem doel kan zijn dat kan worden benaderd door de economische en politieke pogingen tot verbetering.
Het te slim af zijn van andere regeringen wordt van oudsher als een legitieme bezigheid beschouwd. Het vervult psychologische behoeften, maar is tegelijkertijd een bewijs van innerlijke onzekerheid. De stelling dat voordeel alleen kan worden behaald door anderen te benadelen moet worden vervangen, en dat is gedeeltelijk ook zo geweest. Elke menselijke transactie, materieel of moreel, kan worden gedaan om voordelen voor alle betrokkenen op te leveren.
We moeten ernaar streven om hiervan een universeel toegepaste test te maken.
Het komende decennium zal waarschijnlijk worden gedomineerd door overgangstechnieken in de internationale betrekkingen. De nadruk op te slim af zijn zal niet verdwijnen, maar kan wel worden gematigd. Er is tegenwoordig een krachtige trend gaande in de richting van de emancipatie van de mensheid van bekrompen politieke, economische en religieuze dogma’s, en van het bevorderen van het vertrouwen in de menselijkheid die de mensheid gemeen heeft. Deze trend moet worden versterkt, zodat de nieuwe aanpak de kans krijgt zich te bewijzen, nu kortzichtige methoden in diskrediet zijn gebracht.
De humanistische beweging doet een beroep op alle mannen en vrouwen die de realiteit en behoeften van deze tijd erkennen om te werken aan de verlichting en emancipatie, die de spirituele omstandigheden zijn van een wereldorde, zonder welke de mensheid niet kan gedijen en misschien niet kan overleven.
IHEU-congres 1962
'Een nieuw perspectief in het internationale leven', Humanists International, World Humanist Congress, Oslo, Noorwegen, 1962