Allen zijn het erover eens dat er een ongekende situatie is ontstaan met de kracht van kernwapens om onvoorstelbare massaslachtingen uit te voeren. Nieuwe situaties vereisen niet alleen nieuwe vormen van menselijk gedrag, maar neigen er ook toe te leiden. Maar passend gedrag volgt niet automatisch. Er is nieuw denken nodig. Ons huidige denken is bang en verward. Sommigen willen dat de nieuwe wapens verboden worden. Anderen benadrukken dat de impasse in stand moet worden gehouden, omdat deze voor het eerst een precaire wereldveiligheid heeft gebracht. Sommigen zeggen dat het enige antwoord een wereldregering is. Sommigen zijn tot het onvoorwaardelijke pacifisme overgegaan. De eerste stap zou zeker moeten zijn om duidelijk te krijgen wat de echte alternatieven zijn en om de omstandigheden en gevolgen ervan eerlijk onder ogen te zien.
In het verleden hebben volkeren hun vitale belangen verdedigd en uitgebreid door oorlog en imperium. Men is het er over eens dat deze middelen niet langer geldig of aanvaardbaar zijn. Maar vitale belangen blijven bestaan, en pogingen om deze te verdedigen en uit te breiden zullen doorgaan. Met welke nieuwe methoden kan dit praktisch worden gemaakt? De geschiedenis laat verschillende pogingen zien om de wereldorde te vestigen: door middel van een imperium, door een concert van machten, door collectieve veiligheid (naar het model van het Protocol van Genève of naar dat van de Pacten van Locarno), en nu door de precaire, misschien twijfelachtige patstelling van evenzeer machtige tegenstellingen. Wat kunnen we van deze geschiedenis leren, en welke soorten wereldorde zijn wel en niet passend bij de totaal nieuwe wapensituatie?
Nieuw denken gericht op het oplossen van de problemen en het verkrijgen van een duidelijke visie op de complexe alternatieven is dringend nodig. Dit moet een mondiaal denken zijn en een kritisch, en niet ideologisch, denken. Het moet het denken zijn van experts van het hoogste kaliber op politiek, sociaal, filosofisch en wetenschappelijk gebied, afkomstig uit de geschoolde geesten en wijsheid van Oost en West.
We hebben allemaal vitale belangen in de wereld die verdedigd en uitgebreid moeten worden: hoe kunnen we dat doen zonder de hele menselijke onderneming kapot te maken? Dat is de grove vraag die om een reeks realistische antwoorden vraagt.
Het mondiale denken over deze problemen heeft focus en leiding nodig. Laat de publieke opinie ertoe worden aangezet een conferentie te eisen van goedgekozen mensen om dit denken een nieuwe impuls en competentie te geven. Laat dit Tweede Congres van de Internationale Humanistische & Ethische Unie, als uitkomst van zijn eigen verbijsteringen en zorgen, deze geïnformeerde eis uiten.
De Conferentie van Atoomwetenschappers van Genève moet worden opgevolgd door een bredere conferentie van vertegenwoordigers van de relevante disciplines. Dit idee moet worden uitgewerkt. Er is nooit een conferentie van een dergelijke samenstelling bijeengeroepen. Een nieuw patroon van beschaafd gedrag kan worden veroorzaakt door de druk van de wereldgebeurtenissen, als de weg duidelijk wordt gemaakt. Proberen dit duidelijk te maken is een wereldwijde menselijke verantwoordelijkheid die niet langer mag worden uitgesteld.
IHEU-congres 1957
'Kernwapens (1957)', Humanists International, World Humanist Congress, Londen, Verenigd Koninkrijk, 1957